Kapitan – to brzmi dumnie!

opaska kapitana

Każda drużyna piłkarska musi posiadać swojego kapitana. Rola kapitana (nie tylko na boisku) jest bardzo odpowiedzialna. Dziś w cyklu Porady dla piłkarza amatora o zawodniku z opaską na ramieniu.

Po co drużynie kapitan?

W każdej rywalizacji zespołowej przeciwne drużyny mają swoich kapitanów. Nawet w grach podwórkowych dzieci wybierają spośród siebie liderów, którzy dobierają następnie swoje składy. Znamy to chyba wszyscy.

W piłce nożnej bez kapitana meczu nie rozegramy. A tak właściwie po co drużynie kapitan?

Przepisy gry w piłkę nożną mówią jasno:
Postanowienia PZPN do Przepisów gry 2016/2017 Art. 3, podp. 3, str. 207
Każda drużyna musi mieć kapitana. Prawo zwracania się do sędziego w sposób taktowny, w sprawach dotyczących zawodów, przysługuje wyłącznie kapitanowi drużyny i tylko w czasie przerwy w grze. Na ewentualne pytanie kapitana drużyny, sędzia udziela zwięzłej i jednoznacznej odpowiedzi, nie dopuszczając do polemiki. Kapitanowi nie wolno okazywać dezaprobaty dla decyzji sędziego. Jeżeli z jakichkolwiek powodów kapitan opuszcza boisko przed końcem zawodów, winien przekazać swemu następcy wyróżniającą go opaskę. Fakt ten sędzia musi opisać w sprawozdaniu tylko gdy ma to praktyczne znaczenie (np. składanie protestu przez nowego kapitana).

Jest to bardzo ważna i odpowiedzialna funkcja, która nie kończy się na podpisie w protokole i założeniu opaski na ramię.
Kapitanem nie zostaje się przez przypadek. Niekiedy błędnie interpretuje się tą zaszczytną posługę jako wyróżnienie dla najlepszego piłkarza. Otóż nie. Kapitan wcale nie musi być najlepszy w drużynie. Nie musi „ciągnąć” jej sportowo na boisku, ale już w szatni musi być liderem i przywódcą. Osobą, która zmotywuje do walki, da sygnał do ataku, będzie prowadziła zespół i oddziaływała na niego szczególnie poprzez sferę mentalną. Oczywiście aby spełnić powyższe kryteria, kapitan musi budzić szacunek u kolegów i mieć wśród nich posłuch.
Jest on również łącznikiem pomiędzy zespołem, a trenerem oraz działaczami.
Kapitan ma też za zadanie być niejako mentorem i autorytetem dla młodych zawodników, co zwłaszcza w dzisiejszych czasach nie jest rzeczą prostą.

W profesjonalnym futbolu kapitan jest odpowiedzialny za drużynę również poza boiskiem na przykład podczas zgrupować, czy wyjazdów. Wszelkie ekscesy kolegów pośrednio uderzają w niego. Mimo wszystko kapitan powinien zawsze murem stawać za swoim zespołem, a stosunki na linii kapitan – drużyna powinny opierać się na wzajemnym zaufaniu.

Nie zapominajmy o kibicach. Dla nich kapitan powinien być niejako ikoną, symbolem klubu. Powinni ni utożsamiać się z kapitanem, a on z nimi. Najlepszym przykładem jest Francesco Totti z Romy, czy nie grający już zawodowo Paolo Maldini z Milanu.
Nie raz widzimy obrazy, kiedy kapitan po niepowodzeniach zespołu musi tłumaczyć się przed swoimi kibicami… Nie jest to na pewno lepsza strona noszenia opaski…

 

Wybór

Kapitana zazwyczaj wybiera się na dwa sposoby:
  1. poprzez wybór zespołu (najczęściej poprzez głosowanie)
  2. poprzez nominację trenera

Wbrew pozorom szatnia na ogół jest zgodna jeśli chodzi o wybór jej przodownika. Piłkarze doskonale się znają i wiedzą kto najlepiej nadaje się do pełnienia tej zaszczytnej jak by nie było funkcji. Głosowanie jest najczęściej spotykanym wyborem kapitana w piłce nożnej. Demokratyczny wybór w pełni oddaje zdanie większości i nie podlega on dyskusji. Taki sposób wyznaczenia spotyka się w każdej lidze od Ekstraklasy po najniższe szczeble rozgrywkowe.


Czasami zdarza się, że kapitana wybiera trener zespołu. Szkoleniowiec poznawszy wszystkie cechy swoich piłkarzy i ich charaktery dokonuje wyboru w pewien sposób obiektywnie, jako osoba nie związana z „szatnią”, a jedynie organ wspierający. Taka praktyka jest jednak rzadko spotykana, a decydują się na nią tylko trenerzy, chcący mieć wpływ na wszystkie ważne decyzje w drużynie, przez piłkarzy zwani „dyktatorzy”.

W profesjonalnych drużynach oprócz kapitana, wybiera się również wicekapitana, który jest jego zastępcą w razie niedyspozycji. Zostaje nim albo zawodnik z drugim w kolejności wynikiem wyborów, ewentualnie piłkarz wytypowany przez trenera, bądź radę drużyny. W futbolu amatorskim raczej nie spotyka się tej funkcji.

Konrad Pęcak – wieloletni kapitan Wisłoki Nowy Żmigród fot/B. Szczurek

Funkcje kapitana

Czasami błędnie interpretuje się funkcję kapitana zespołu twierdząc, że na boisku może sobie pozwolić na więcej od kolegów, zwłaszcza w stosunku do sędziego. Jest to błędne przekonanie, o czym możemy przeczytać w Przepisach gry w piłkę nożną 2016/2017:
Art. 3 podp. 10, str. 38.
Kapitan drużyny nie posiada specjalnego statusu i przywilejów, jednak ponosi w pewnym stopniu odpowiedzialność za zachowanie swojego zespołu.
Jak wynika z powyższego kapitan wcale nie może więcej, ale dodatkowo jest obarczony odpowiedzialnością za zachowanie kolegów! Żadna taryfa ulgowa ze strony sędziego nie wchodzi tutaj w grę.
Z innych zagadnień przepisów gry wynika niejako, że kapitan jest powiernikiem swojego zespołu u sędziego i na odwrót.
Już bez cytowania podręcznika poniżej opisuję wszystkie takie sytuacje.

  • sędzia zawodów poprzez kapitana gospodarzy wyznacza organizatorom czas na usunięcie zgłoszonych przed, bądź w trakcie gry usterek pola gry;
  • w przypadku rozpoczęcia meczu przez drużynę w niekompletnym składzie i uzupełnieniu go zawodnikami wpisanymi w protokół meczowy, o wejściu ich na boisko informuje sędziego kapitan, bądź kierownik drużyny;
  • kiedy rolę sędziów asystentów pełnią sędziowie klubowi, zmiana zawodnika następuje na wniosek kapitana drużyny;
  • kapitanowie mają prawo zgłaszać sędziemu protesty dotyczące tożsamości zawodników przeciwnej drużyny (najpóźniej do zakończenia meczu);
  • weryfikacja tożsamości zawodników odbywa się przed meczem, w jego przerwie lub po jego zakończeniu zawsze w obecności kapitanów drużyn, dodatkowo kapitanowie wraz z kierownikami drużyn są zobowiązani zatrzymać na miejscu WSZYSTKICH zawodników, którzy brali udział w zawodach w momencie zgłoszenia;
  • jeśli na meczu nie pojawią się sędziowie związkowi, kapitan gospodarzy najpóźniej 5 minut przed godziną rozpoczęcia meczu powiadamia o tym fakcie kapitana gości, po czym wybierają oni spośród swoich propozycji osobowych kandydata na arbitra spotkania;
  • podczas gdy na spotkaniu nie pojawi się sędzia asystent, kapitanowie przedstawiają swoich kandydatów do pełnienia tej funkcji. Jeśli kapitan gości nie znajdzie odpowiedniego kandydata, to kapitan gospodarzy ma obowiązek taką osobę znaleźć;
  • w przypadku wykluczenia i ociąganiem się przez zawodnika wyrzuconego z boiska opuszczenia go, sędzia powiadamia kapitana odpowiedniej drużyny o zakończeniu zawodów przed czasem, jeśli schodzący zawodnik nie opuści w ciągu dwóch minut boiska i jego otoczenia;
  • kiedy sędzia po połowie meczu lub jego zakończeniu ukaże zawodnika wykluczeniem za naruszenie przepisów gry, a nie znajduje się w polu gry lub jego otoczeniu, nie ma obowiązku pokazywać czerwonej kartki, jedynie powiadamia o swojej decyzji kapitana odpowiedniej drużyny;
  • jeśli sędzia przedłuży czas rozgrywania zawodów jedynie by umożliwić wykonanie rzutu karnego, musi o tym fakcie powiadomić obu kapitanów;
  • kapitan wraz z kierownikiem drużyny składają podpisy pod protokołem meczowym, poświadczając tym samym uprawnienie do udziału w meczu zawodników w protokół wpisanych;

Pomocą w ogarnięciu przepisów służył mi sędzia Kamil Kozioł, któremu bardzo dziękuję za współpracę.

Porady

3 Komentarzy

  1. Ale super tekst! Niby wiadomo wszystko, ale jest ładnie wyłożone 🙂

  2. A Ty sam grasz w jakiejś lidze czy raczej jest to Twoje hobby?

  3. Bardzo fajnie napisany tekst, pokaże kuzynowi, który kocha piłkę nożną!

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*